Sensor z ekranem dotykowym Theben iONprime CP4 KNX.
Praktyczny test, zalety i wady okiem integratora.
Inteligentne sterowanie przestrzenią
Nowoczesne budynki, zarówno komercyjne, jak i rezydencjonalne, wyposażane są w coraz bardziej rozbudowane instalacje elektryczne, teletechniczne i multimedialne, zawierające dużą ilość obwodów oświetleniowych, rolet, żaluzji, ogrzewania strefowego, klimatyzacji i wentylacji, nagłośnienia, itp. Przy takim rozbudowaniu instalacji technicznych w budynkach, jedynym sensownym rozwiązaniem jest ich połączenie w ramach spójnego systemu zarządzania i sterowania – systemu automatyki budynku, tzw. „inteligentnego domu”, np. ogólnoświatowego standardu KNX.
Dzięki temu można wyeliminować stosowanie niezależnych rozwiązań do sterowania poszczególnymi instalacjami – często bardzo wielu tradycyjnych łączników do oświetlenia, rolet czy żaluzji, niezależnych termostatów, sterowników klimatyzacji czy wentylacji, paneli do sterowania nagłośnieniem, itp. Przeważnie każdy z takich elementów ma inną budowę i wygląd, co zaburzałoby estetykę pomieszczeń i niepotrzebnie zajmowało miejsce na ścianach.
Aby użytkownicy domów czy budynków mogli w prosty i wygodny sposób sterować i zarządzać wszystkimi funkcjami swojego obiektu, producenci urządzeń KNX opracowują wielofunkcyjne sterowniki i panele, obsługujące szereg różnych funkcji budynku. Takie urządzenia najczęściej wyposażone są w dotykowe ekrany LCD, z możliwością swobodnego programowania funkcji, dostosowanych do każdego pomieszczenia.
Jednym z takich urządzeń jest sensor Theben iONprime CP4 KNX wyposażony w 4” dotykowy ekran LCD.
Specyfikacja techniczna i funkcjonalność sensora dotykowego Theben iONprime CP4 KNX
Urządzenie oferuje rozbudowane możliwości sterowania, co potwierdza poniższa specyfikacja techniczna:
- dotykowy ekran LCD o przekątnej 4”
- rozdzielczość 480 x 480 pikseli, jasność 300 cd/m2
- podłączany do magistrali KNX TP oraz zasilania pomocniczego 12 – 30 VDC
- wbudowany czujnik temperatury i wilgotności, z możliwością skonfigurowania po 2 progi alarmowe
- zintegrowany regulator temperatury i moduł regulatora slave (tylko zadawanie)
- wbudowany czujnik zbliżeniowy i natężenia oświetlenia
- obsługa różnych funkcji, m.in. przełączanie, ściemnianie, sterowanie roletami/żaluzjami, regulacja temperatury, wybór scen, obsługa audio
- obsługa maksymalnie 48 funkcji (6 stron po 8 funkcji)
- jasny i ciemny motyw graficzny wybierane przez użytkownika
- wybór tła graficznego z kilku zawartych w urządzeniu lub własnej grafiki z pliku na karcie pamięci microSD
- wymiary urządzenia: 86 x 86 x 11,3mm
- czarny kolor ramki sensora
Konfiguracja sensora iONprime CP4 KNX
Konfiguracji urządzenia dokonuje się standardowo za pomocą oprogramowania ETS dodając aplikację produktu z katalogu online lub pobierając ją ze strony internetowej producenta. Programowanie nie wymaga korzystania z dodatkowej wtyczki.
W ustawieniach ogólnych można m.in. aktywować wbudowane czujniki – temperatury, wilgotności, natężenia oświetlenia i zbliżeniowy oraz sparametryzować je (dla czujnika temperatury i wilgotności są to: kalibracja mierzonej wartości, sposób jej wysyłania – cyklicznie / przy zmianie, progi alarmowe).
Czujnik natężenia oświetlenia oferuje funkcję zmierzchową, dzięki czemu wybrane oświetlenie w pomieszczeniu może automatycznie załączyć się przy natężeniu poniżej 10 lux (tej wartości nie można zmienić). Niestety czujnik ten nie oferuje wysyłania na magistralę odczytu wartości natężenia oświetlenia.
Czujnik zbliżeniowy umożliwia automatyczne wybudzenie (włączenie ekranu) sensora oraz może też np. włączyć wybrane oświetlenie przy wejściu do pomieszczenia.
Do ustawienia jest też czas do wygaszenia ekranu (1-120s) oraz opcjonalne zabezpieczenie kodem PIN dostępu do interfejsu po wybudzeniu sensora i/lub do ustawień systemowych.
Właściwej konfiguracji interfejsu użytkownika, czyli układu stron funkcjonalnych, dokonuje się w kategorii „Function Page”, gdzie można ustawić zawartość poszczególnych stron sensora (do 6 stron). Do dyspozycji jest 5 typów stron: główna (Main Page), nawigacyjna (Navigation Page), widok listy funkcji (List View), funkcja szczegółowa (Detailed Control Element) i strona statusowa (Status Display).
Zmiana stron może odbywać się za pomocą strzałek „w lewo”, „w prawo” widocznych zawsze w dolnej części ekranu, a także za pomocą gestów poziomego przeciągania po ekranie. Kropeczki pomiędzy strzałkami pokazują aktualną stronę. W lewym dolnym narożniku zawsze dostępna jest ikona „domek” będąca skrótem do pierwszej strony, czyli najczęściej ekranu głównego. Z kolei w prawym dolnym narożniku znajduje się ikona strony ulubionej – aby ją zdefiniować należy na wybranej stronie długo przytrzymać tą ikonę, a krótkie dotknięcie tej ikony przywoła na ekran zapamiętaną stronę. Gesty pionowego przeciągania po ekranie służą do przewijania na stronach z listą funkcji.
Pierwsza (główna) strona może być tak zwaną stroną powitalną (domową), gdzie można umieścić komunikat powitalny dla użytkownika (np. Witaj w domu!), bieżący czas, odczyt do trzech wartości: np. temperatury i wilgotności (z wbudowanych czujników lub zewnętrznych) i np. związanych z jakością powietrza AQI, CO2, VOC, PM2.5, PM10 (tylko z zewnętrznych czujników) lub ze stacji pogodowej. Dodatkowo na stronie głównej skonfigurować można 2 przyciski np. do wywołania sceny na wejście i wyjście do/z pomieszczenia, np. włączenia wybranego oświetlenia, podniesienia rolet lub żaluzji, zmiany trybu regulatora temperatury.
Strona nawigacyjna może zawierać skróty do poszczególnych podstron funkcyjnych, by móc szybko przywołać stronę z konkretnymi funkcjami sterowania (np. z oświetleniem, roletami / żaluzjami, regulacją temperatury, klimatyzacją, nagłośnieniem, ośw. LED RGBW, itp.).
Strona z listą funkcji jest podstawowym ekranem sterowania wieloma funkcjami – można tu umieścić do 8 indywidualnych funkcji sterowania. Dostępne są następujące typy funkcji:
- przełącznik (Switch) – podstawowy element obsługowy dla obwodów on/off
- ściemnianie (Dimming) – element obsługowy dla obwodów ściemnianych
- roleta / żaluzja (Shutter/Blind) – element obsługowy dla rolet, żaluzji, markiz, okien, itp.
- scena (Scene) – umożliwia wywołanie i zapamiętanie sceny o danym numerze
- wartość (Value) – umożliwia wysłanie zdefiniowanej wartości 1-bitowej, 1-bajtowej lub 2-bajtowej
- regulacja temperatury barwowej (Tunable White Control) – element obsługowy dla ośw. LED z regulacją temperatury barwowej, umożliwia ustawienie jasności z zakresie 0-100% oraz barwy światła w zdefiniowanym zakresie, np. 2700K – 6300K
Dodatkowo, w prawym górnym narożniku stron z listą funkcji można uaktywnić dodatkowy przycisk, pod którym dostępne mogą być 2 dodatkowe funkcje, np. można na nich zrealizować funkcje centralnego włączenia i wyłączenia oświetlenia w pomieszczeniu lub wywołać scenę.
Aby na sensorze zrealizować bardziej rozbudowane funkcje, należy wykorzystać stronę szczegółowego elementu sterującego. Niestety taka funkcja zajmie całą stronę, ograniczając tym samym łączną ilość funkcji, które można umieścić na sensorze. Do dyspozycji są następujące funkcje:
- sterowanie oświetleniem LED RGBW – umożliwia regulację jasności poszczególnych składowych (osobno koloru białego i kolorów w formie koła barwnego z regulacją jasności)
- termostat wbudowany w sensor – można skonfigurować wszystkie opcje związane z działaniem regulatora
- termostat podrzędny (slave) – służy tylko do zadawania i odczytu statusów zewnętrznego regulatora temperatury
- sterowanie klimatyzacją – umożliwia wybór trybu działania jednostki (auto, grzanie, chłodzenie, wentylowanie, suszenie), zadawanie temperatury i biegu wentylatora
- panel obsługi nagłośnienia – umożliwia sterowanie odtwarzaniem, zmianę głośności, wybór źródła dźwięku i presetów, a także wyświetlanie informacji tekstowych z nazwą wykonawcy, utworu i albumu.
Ostatnim typem strony jest strona statusowa, umożliwiająca wyświetlenie do 8 statusów w formie wartości 2- lub 4-bajtowej. Idealnie sprawdzi się to więc do wyświetlenia odczytów np. ze stacji pogodowej lub z czujników jakości powietrza. Niestety nie ma możliwości wyboru typu bitowego, zatem nie będzie możliwe wyświetlenie np. statusu bramy, drzwi czy okna.
Sensor iONprime CP4 KNX może również pełnić rolę sterownika scen. Zdefiniować można do 8 różnych scen (rozróżnianych przez numer sceny), w których sterowanych może być do 8 wyjść (obwodów wykonawczych), zarówno 1-bitowo, jak i 1-bajtowo. Dla każdej sceny, w aplikacji ETS konfiguruje się aktywność (udział w scenie) i stan wysterowania poszczególnych wyjść. Dzięki takiej funkcjonalności można zrealizować obsługę scen dla pojedynczego pomieszczenia, w którym zainstalowany jest sensor.
Podsumowanie
Panel Theben iONprime CP4 KNX jest ciekawym, estetycznym i funkcjonalnym urządzeniem do sterowania różnymi funkcjami w systemie automatyki KNX. Dedykowany jest do obsługi pojedynczego pomieszczenia, jednak przy odpowiednim wykorzystaniu stron, można na nim „zmieścić” funkcje z kilku pomieszczeń (np. sypialnia z łazienką i garderobą). Należy mieć na uwadze, że obsługiwane maksymalnie 48 funkcji (podzielonych na 6 stron) dotyczy podstawowych elementów sterujących – te bardziej rozbudowane (termostat, obsługa klimatyzacji, ośw. RGBW czy nagłośnienie) wymagają zarezerwowania całej strony (a mamy ich do dyspozycji tylko 6). Zmniejsza to znacząco sumaryczną ilość funkcji obsługiwanych przez sensor.
Wspomnieć też należy o kilku niedociągnięciach i brakujących funkcjonalnościach, które może nie zawsze są niezbędne, ale czasem mogą okazać się prostym rozwiązaniem dla specyficznych zastosowań. Porównując produkt firmy Theben z podobnymi urządzeniami innych producentów, zauważyć można brak wygaszacza ekranu (np. zegar, pokaz slajdów, informacje o pogodzie) oraz brak funkcji „primary” (dodatkowa funkcja do szybkiego włączenia podstawowego oświetlenia) w formie np. dotknięcia 3 palcami – może to realizować tylko czujnik zbliżeniowy. Sensor nie oferuje również funkcji logicznych i programów czasowych. Pomimo zintegrowanego czujnika natężenia oświetlenia, jasność wyświetlacza LCD nie może być dostosowywana automatycznie – można ją ustawić w menu systemowym z krokiem co 25% (25%, 50%, 75%, 100%).
Zalety
- wysoka rozdzielczość ekranu
- intuicyjna obsługa interfejsu użytkownika
- płynne działanie interfejsu użytkownika
- obsługa do 48 funkcji różnego typu (przełączanie, ściemnianie, sterowanie LED CCT i RGBW, sterowanie roletami/żaluzjami, regulacja temperatury, obsługa klimatyzacji, wybór scen, obsługa audio)
- wbudowane czujniki temperatury i wilgotności
- wbudowane czujniki zbliżeniowy i natężenia oświetlenia, jednak o ograniczonych funkcjonalnościach
- zintegrowany regulator temperatury (maksymalnie 6)
- jasny i ciemny motyw graficzny wybierane przez użytkownika
- tło graficzne wybierane przez użytkownika (z kilku zawartych w urządzeniu lub własne grafiki z pliku na karcie pamięci microSD)
- brak konieczności instalacji dodatkowego plug-inu w ETS
- montaż w standardowej pojedynczej puszce podtynkowej
Wady
- bardziej rozbudowane elementy sterujące zajmują całą stronę
- brak 1-bitowego typu danych dla strony z funkcjami statusowymi
- niektóre funkcje w ustawieniach ETS mają ograniczone możliwości konfiguracyjne (np. brak regulacji czułości czujnika zbliżeniowego, czy progu natężenia ośw. dla funkcji zmierzchowej)
- funkcja „primary” tylko z czujnika zbliżeniowego
- brak funkcji logicznych
- brak programów czasowych
- brak automatycznego dostosowywania jasności podświetlenia ekranu
- brak wygaszacza ekranu (np. w formie zegara, pokazu slajdów, itp.)
- brak opcji podglądu w ETS jak będzie wyglądał dany ekran sensora
- dostępny tylko czarny kolor ramki
