Wielofunkcyjne aktory GVS z serii AMMA

30 września, 2026

Wielofunkcyjne aktory GVS z serii AMMA

„Szwajcarski scyzoryk” instalacji KNX

W automatyce domowej KNX urządzenia możemy podzielić na sensoryczne i wykonawcze. Rolę „zadajników” pełnią wszelkiego rodzaju panele dotykowe, przyciski czy czujniki środowiskowe, rejestrujące komendy i parametry otoczenia. Urządzenia wykonawcze to tzw. „wyborniki” (aktory), które bezpośrednio realizują te polecenia w instalacji. Odpowiadają one za włączanie oświetlenia, sterowanie roletami oraz regulację ogrzewania i klimatyzacji (HVAC).

Wielu producentów tworzy rozwiązania wyspecjalizowane: osobne aktory do oświetlenia, rolet i ogrzewania, co wymusza stosowanie dużych i kosztow-nych rozdzielnic. Alternatywą zmieniającą zasady projektowania jest seria wielofunkcyjnych aktorów GVS AMMA. Każdy z ich przekaźników można skonfigurować w środowisku ETS do pełnienia innej funkcji. Dzięki temu jedno urządzenie może jednocześnie kontrolować lampy, żaluzje, wentylatory oraz siłowniki grzewcze.

Przegląd możliwości i funkcji wyjściowych

Elastyczność oprogramowania GVS AMMA pozwala na przypisanie każdemu z wyjść jednego z czterech głównych trybów pracy, z których każdy oferuje możliwości równe dedykowanym urządzeniom.

1. Inteligentne przełączanie obwodów (Switch)

Funkcja załączania zasilania została rozbudowana o zaawansowane algorytmy operacyjne:

  • Funkcje czasowe (opóźnienia załączenia/wyłączenia, praca pulsacyjna, oświetlenie schodowe): pozwalają na precyzyjną automatyzację czasu pracy obwodów. Przykład praktyczny: Automatyczne wyłączenie światła na klatce schodowej lub w korytarzu po 3 minutach od wykrycia ruchu przez czujnik (tryb schodowy), co eliminuje ryzyko niepotrzebnego zużycia energii elektrycznej, gdy domownicy zapomną zgasić światło.
  • Sceny i logika (do 8 scen na kanał, bramki AND / OR / XOR do 3 wejść): umożliwiają grupowanie zdarzeń i wbudowaną analizę warunków bez potrzeby stosowania zewnętrznych modułów logicznych. Przykład praktyczny: Przycisk „Wyjście z domu” aktywuje scenę wyłączającą oświetlenie w całym budynku, natomiast wbudowana bramka logiczna (AND) załącza dekoracyjne oświetlenie ogrodu tylko wtedy, gdy czujnik zmierzchowy potwierdzi noc ORAZ czujnik obecności wykryje ruch na podjeździe.
  • Wymuszenia i statusy (praca wymuszona 1-bit / 2-bit, zwrotne telegramy statusowe): zapewniają pełną kontrolę, bezpieczne nadpisywanie priorytetów oraz przejrzystą wizualizację. Przykład praktyczny: Rodzicielskie wymuszenie wyłączenia zasilania gniazd wtykowych z komputerem i konsolą w pokoju dziecięcym podczas godzin nocnych (priorytet wyższy niż lokalny przycisk ścienny), przy czym zwrotny telegram statusowy na bieżąco informuje o stanie gniazda na panelu dotykowym lub w aplikacji mobilnej.
  • Licznik czasu pracy: zlicza czas przepływu prądu i pracy styku w celach diagnostyczno-serwisowych. Przykład praktyczny: Nadzorowanie łącznego czasu świecenia specjalistycznych opraw LED lub lamp UV – po przekro-czeniu zaprogramowanego progu (np. 3000 godzin) system wysyła komunikat serwisowy o konieczności przeprowadzenia przeglądu lub wymiany źródła światła.

2. Precyzyjna kontrola rolet, żaluzji i osłon (AC / DC)

Wyjścia kurtynowe pozwalają na zaawansowaną automatyzację osłon okiennych:

  • Silniki AC i DC: aktor obsługuje silniki zmiennoprądowe AC (zajmujące 2 przekaźniki na kanał) oraz silniki prądu stałego DC z odwracaniem polaryzacji (zajmujące 4 przekaźniki).
  • Sterowanie i pozycjonowanie: ruch góra/dół, stop, precyzyjne pozycjonowanie w zakresie 0–100% dla wysokości oraz kąta lamelek żaluzji.
  • Bezpieczeństwo: integracja z czujnikami pogodowymi oraz automatyczna ochrona przeciwsłoneczna.

3. Sterowanie napędami wentylatorów (Fan)

Kanały wyjściowe można skonfigurować do obsługi wentylatorów jednofazowych o regulacji 1-, 2- lub 3-biegowej:

  • Dwa tryby pracy: przełącznik krokowy oraz przełącznik kierunku.
  • Automatyzacja: praca automatyczna (uzależniona od pomiarów z czujników na magistrali) oraz praca wymuszona z blokadą prędkości.
  • Charakterystyka: możliwość definiowania parametrów rozruchu wentylatora oraz opóźnień.

4. Zaawansowane ogrzewanie i chłodzenie

Zarządzanie klimatem i zaworami grzejnymi/chłodniczymi w systemach HVAC obejmuje:

  • Trzy tryby sterowania: ciągłe (3-punktowe), przełącznik PWM (modulacja szerokości impulsów) lub dwustawny (2-stanowy WŁ/WYŁ).
  • Pozycjonowanie zaworu: możliwość wygenerowania 1-bajtowego obiektu sterującego (0-100%) dla płynnej regulacji siłowników.
  • Ochrona i diagnostyka: monitorowanie wartości sterujących (sygnalizacja awarii), funkcja zakazu grzania/chłodzenia oraz automatyczne lub ręczne czyszczenie zaworów.

Prezentacja gamy aktorów GVS AMMA

 

Tabela porównawcza

W ofercie GVS znajduje się pełen przekrój urządzeń z serii AMMA, dopasowanych zarówno do klasycznego montażu rozdzielnicowego,jak i rozproszonej instalacji dopuszkowej:

Uwagi techniczne:
  • Szerokość modułu 24-kanałowego wynosi standardowo 12 modułów DIN, jednak unikalna architektura GVS pozwala na bardzo efektywne zagospodarowanie rozdzielnicy w stosunku do liczby kanałów.
  • Model 4-kanałowy dopuszkowy posiada wbudowane 8 wejść binarnych oraz 8 wyjść LED 12V, co redukuje konieczność stosowania dodatkowych modułów wejściowych.
  • Wszystkie wersje aktorów oferują sprzętowe szyfrowanie KNX Secure, zapewniające pełne bezpieczeństwo przesyłania danych w magistrali.

Konfiguracja w ETS

Przykładowa konfiguracja kanałów aktora 24-kanałowego:

Funkcje dodatkowe dla kanału "SWITCH":

Możemy zdefiniować 3 funkcje czasowe dla kanału: DELAY, FLASHING i STARCAISE (opóźnienie, migotanie, oświetlenie schodowe):

Dla każdego z kanałów możemy zdefiniować do 3 funkcji logicznych (dostępne funkcje: AND, OR, XOR, GATE):

Do każdego z kanałów możemy przypisać do 8 scen:

Aktory dopuszkowe wyposażone są w moduł 8 wejść/wyjść LED:

Każde z 8 wejść może być indywidualnie sparametryzowane do obsługi żądanej funkcji :

Konfiguracja modułu wyjść LED:

Integratorze, oto dlaczego zyskujesz z GVS AMMA

Stosowanie aktorów wielofunkcyjnych niesie ze sobą konkretne korzyści na każdym etapie projektu i realizacji inwestycji automatyki budynkowej:

 

Oszczędność miejsca w rozdzielnicy

Miejsce w szafie rozdzielczej to towar deficytowy. Zamiast instalować oddzielne aktory oświetleniowe, żaluzjowe i HVAC, integrator instaluje jedno urządzenie AMMA. Przykładowo, kompaktowy aktor AMMA-24/10.S obsługujący aż 24 obwody pozwala na zaoszczędzenie cennego miejsca na szynie DIN.

 

Elastyczność i brak marnowania kanałów

Wyobraźmy sobie projekt, w którym mamy np. 5 rolet do wysterowania. Użycie dedykowanego, 8-kanałowego aktora roletowego sprawia, że 3 kanały pozosta-ją niewykorzystane. W systemie opartym na aktorach wielofunkcyjnych taka sytuacja się nie zdarza. Te 3 wolne kanały możemy dowolnie zaprogramować, np. jako wyjścia przełączające 1(do oświetlenia czy gniazd) lub wyjścia do stero-wania zaworami ogrzewania. W rezultacie każdy przekaźnik jest efektywnie wykorzystany w instalacji.

 

Dynamiczne dopasowanie do zmian na budowie

Inwestorzy często decydują o zmianie przeznaczenia pomieszczeń i obwodów w trakcie prac wykończeniowych. Przeniesienie sterowania z oświetlenia na roletę lub dodanie strefy grzewczej nie wymaga wymiany aparatów elektrycznych ani modyfikacji okablowania w rozdzielnicy. Całość sprowadza się do prostej zmiany konfiguracji odpowiednich kanałów w aplikacji ETS.

 

Dopuszkowe „koło ratunkowe”

Gdy projekt zaczyna „rosnąć” w miarę postępu prac, a rozdzielnica pęka w szwach, idealnym ratunkiem okazują się aktory dopuszkowe. Model AMMAF-04/16.S pozwala na lokalne przejęcie kontroli nad aż 4 obwodami o wysokim poborze prądu (16 A na kanał) bezpośrednio w puszce 86 mm. Dzięki 8 wbudowanym wejściom binarnym podłączymy do niego lokalne przyciski i sensory bez konieczności prowadzenia dodatkowego okablowania do rozdzielnicy. Z kolei model AMMAF-03/06.S stanowi doskonałe, ekonomiczne rozwiązanie do głębokiej puszki 60 mm, umożliwiając niezawodne wysterowanie oświetlenia lub klimakonwektora bezpośrednio u odbiornika.

Wielofunkcyjne aktory GVS z serii AMMA to kwintesencja nowoczesnego podejścia do automatyki budynkowej.

Łączą w sobie uniwersalność oprogramowania z doskonałymi parametrami sprzętowymi. Pozwalają integratorowi zachować elastyczność, zoptymalizować budżet sprzętowy inwestora oraz znacząco odciążyć rozdzielnicę elektryczną. Szeroki wachlarz modeli – od wielokanałowych aktorów na szynę DIN po kompaktowe aktory dopuszkowe – sprawia, że seria AMMA to absolutna podstawa każdej elastycznej instalacji KNX.

Opracowanie:

Marek Styk [KNX Polska | GVS Polska]

Inne wpisy w bazie wiedzy:

KNX i Matter: porównanie

Dokument określający stanowisko (Position Paper, cytowany za KNX Association): ogólne porównanie KNX i Matter oraz współpraca obu technologii.

KNX w służbie systemów audio

Praktyczne aspekty i zalety sterowania.

Panel dotykowy GVS KNX Smart Touch S3

OKIEM INTEGRATORA KNX: Panel dotykowy GVS KNX Smart Touch S3 -estetyka, kompaktowość i funkcjonalność w jednym urządzeniu.

Nadchodzi Konferencja

KNX EXPERTS MEETING 2026

Zarejestruj się już dziś!

Pozostało:

Dni
Godzin
Minut
Sekund