KNX w placówkach medycznych.
Automatyka budynkowa, która poprawia komfort pacjentów i personelu.
Placówki medyczne to obiekty o szczególnych wymaganiach ze względu na różnorodne przestrzenie takie jak gabinety, poczekalnie, sale zabiegowe, komunikację, zaplecze personelu czy pomieszczenia techniczne.
Każda z tych przestrzeni ma inną funkcję, a tym samym inne wymagania w zakresie oświetlenia, temperatury, wentylacji czy dostępu. KNX pozwala połączyć te wymagania w jeden spójny system, a dzięki swojej interoperacyjności i stabilności znajduje swoje zastosowanie zarówno w niewielkich klinikach jak i w obiektach szpitalnych liczących tysiące urządzeń.
Wygoda sterowania w placówce medycznej
W klasycznym budynku poszczególne instalacje funkcjonują niezależnie. Oświetlenie, klimatyzacja czy rolety są sterowane z osobnych regulatorów. W placówce medycznej takie rozwiązanie szybko prowadzi do dużej liczby urządzeń i czynności wykonywanych ręcznie.
KNX pozwala zbudować warstwę automatyki, która zbiera informacje z pomieszczeń i wykorzystuje je do sterowania różnymi instalacjami. KNX nie zastępuje systemu BMS ani specjalistycznych urządzeń medycznych lecz jest raczej częścią szerszej architektury.
Od małej kliniki po duże obiekty medyczne
Obiekty medyczne w KNX mogą się różnić wielkością i wymaganiami. Niektóre mogą być mniejsze jak Klinika Dentystyczna Dental Art w Szczecinie składająca się z 37 urządzeń KNX, zobacz realizację tutaj.
Mogą być też wyposażone w sale operacyjne i przez to podnieść wymagania. Tak jak w Klinice Implantologii i Ortodoncji Hahs w Szczecinie, wyposażonej w dwie sale operacyjne, która już składała się z 218 urządzeń KNX, zobacz realizację tutaj.
Mogą być również częścią medycznego obiektu jak budynek biurowo -techniczny Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego w Szczecinie, wykorzystującego ponad 550 urządzeń KNX , zobacz realizację tutaj.
Jedną z kolejnych realizacji, aktualnie na ukończeniu jest Klinika Chirurgii Naczyniowej i Flebologii Expert Clinic w Gorzowie Wielkopolskim z dwoma salami operacyjnymi, wyposażona w 59 urządzeń KNX.
Ta ostatnia przytaczana tutaj realizacja pokazuje jak może wyglądać dobrze przemyślana placówka medyczna. Przy braku obecności natężenie oświetlenia jest redukowane, a system pilnuje aby podczas używania klimatyzacji nie włą-czało się ogrzewanie lub odwrotnie. Gdy pojawi się informacja o opuszczeniu obiektu przez personel – klimatyzacja przestaje działać, a otwarcie okna zatrzymuje dystrybucję ciepła lub chłodu. W sali operacyjnej wykorzystano przycisk do sceny przygotowującej salę do zabiegu. Już wkrótce na stronie www.knxpoland.pl pojawi się pełny opis tej ciekawej realizacji wraz z fotorelacją.
Obiekty medyczne różnią się wielkością i zastosowaniami, jednak ich działanie może być zoptymalizowane dzięki automatyce budynkowej KNX. Można podnieść komfort użytkowania zarówno dla pacjentów jak i personelu oraz generować oszczędności przez inteligentne zarządzanie systemami wyłączając urządzenia wtedy gdy ich działanie nie jest konieczne.
Gdzie KNX daje najwięcej?
W placówkach medycznych standard KNX najczęściej wykorzystywany jest do powiązania informacji z różnych instalacji a nie do pojedynczych funkcji. Dzięki temu można dostosować pracę instalacji do rzeczywistego wykorzystania pomieszczeń. Obecność pacjenta czy personelu może wpływać jednocześnie na oświetlenie, temperaturę, wentylację. Natężenie oświetlenia może być wykorzystane zarówno do sterowania oświetleniem jak i osłonami przeciwsłonecznymi. W bardziej rozbudowanych instalacjach KNX współpracuje z DALI, HVAC, licznikami energii, kontrolą dostępu i BMS tworząc wspólną warstwę automatyki zamiast kilku niezależnych układów.
W Northumbria Specialist Care Hospital standard KNX wykorzystano do prze-kazywania informacji o tak nietypowych parametrach jak ciśnienie gazów anestetycznych czy temperatura lodówek z krwią. Przykłady te pokazują, że najbardziej interesujące zastosowania KNX w medycynie zaczynają się tam, gdzie system przestaje być zbiorem niezależnych funkcji, a zaczyna reagować na sposób funkcjonowania konkretnego pomieszczenia i całej placówki.
Energooszczędność
Zarządzanie energią bardzo często jest wskazywane przez KNX Association jako jedną z podstawowych funkcji systemów KNX w placówkach medycznych. Jednak oszczędności powstają dzięki sposobowi zarządzania energią, a nie za sprawą samego KNX. Jeżeli oświetlenie wyłącza się po opuszczeniu pomieszczenia, wentylacja reaguje na obecność system automatyki może ograniczyć niepotrzebne zużycie energii.
Dobrym przykładem jest portugalska klinika dentystyczna Clinica You, gdzie oprócz monitoringu zużycia energii zastosowano również load shedding oraz magazynowanie energii. System został zaprojektowany tak, aby w przypadku awarii sieci utrzymać działanie dwóch kluczowych gabinetów zabiegowych (https://www.knx.org/projects/clinica-you).
Wspomniana realizacja Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego w Szczecinie wykorzystuje dane ze stacji pogodowej KNX do sterowania roletami. Przy odpowiednim nasłonecznieniu system może wcześniej ograniczyć dopływ energii słonecznej do pomieszczeń, co zmniejsza obciążenie klimatyzacji w upalne dni. W placówce medycznej takie sterowanie może być szczególnie istotne w pomieszczeniach o dużych przeszkleniach. Jednocześnie należy pozostawić użytkownikowi możliwość ręcznej zmiany ustawienia tam, gdzie wymaga tego charakter pomieszczenia.
Zastosowanie KNX w salach operacyjnych
W Malmö KNX służy nie tylko do sterowania instalacjami, ale również do moni-torowania parametrów i zarządzania alarmami technicznymi. System KNX monitoruje temperaturę, wilgotność, różnicę ciśnień, ciśnienie absolutne, przepływ powietrza, rolety i drzwi. Monitorowany jest nawet czas otwarcia drzwi oraz ilość ich otwarć. Stan pomieszczenia oraz informacje dotyczące trwającej procedury są wyświetlane na zewnątrz Sali operacyjnej. Dzięki temu personel może sprawdzić sytuację bez konieczności otwierania drzwi i zakłócania pracy zespołu operacyjnego. System ma również wspierać procedury związane z ograniczaniem ryzyka infekcji.
KNX nie zastępuje specjalistycznych systemów medycznych, ale może być wykorzystany jako element komunikacji i sygnalizacji w obszarach, które na pierwszy rzut oka nie kojarzą się z automatyką budynkową.
Automatyka, która pracuje w tle
Dobrze zaprojektowana automatyka potrafi wykorzystać standard KNX w różnorodnych zastosowaniach dopasowanych do potrzeb danej placówki medycznej. Jak pokazują przykłady, zastosowania KNX w obiektach medycznych potrafią zaskakiwać. Celem stosowania KNX jest usprawnienie funkcjonowania placówki i ograniczenie zaangażowania personelu na bieżącą obsługę instalacji.
Automatyka budynkowa w standardzie KNX odpowiada za poprawę komfortu pacjenta, lepsze warunki pracy personelu, bezpieczeństwo, niezawodność, optymalne zarządzanie energią oraz integrację wielu systemów w jednej aplikacji.
Na oficjalnej stronie KNX Association można zobaczyć więcej realizacji placówek medycznych, kliknij tutaj i dowiedz się więcej.
