Uniwersalny aktor pomieszczeniowy KNX Siemens N 568/81.
W codziennej pracy integratora KNX coraz częściej poszukujemy modułów, które nie tylko spełniają określoną funkcję, ale potrafią „rosnąć” razem z projektem. W dużych domach, biurach czy apartamentach liczba sterowanych obwodów potrafi być spora – a rozdzielnica nie z gumy. Dlatego przyglądamy się dziś urządzeniu Siemens N 568/81 (5WG1568-1AB81) – 24-kanałowemu aktorowi pomieszczeniowemu, który z powodzeniem łączy świat oświetlenia, rolet, zaworów i wentylacji w jednym, kompaktowym module.
Elastyczność, która robi różnicę
Sercem urządzenia jest 24 niezależnych przekaźników, które można dowolnie konfigurować w środowisku ETS. Każdy kanał może pełnić inną rolę – od prostego włączenia światła, przez sterowanie zaworem grzewczym, aż po obsługę napędu roletowego. W zależności od projektu, N 568/81 może więc stać się:
- 24-kanałowym modułem oświetleniowym,
- 12-napędowym kontrolerem rolet AC lub 2-napędowym dla rolet DC,
- 12-kanałowym aktorem sterującym zaworami 2 i 3-punktowymi dla ogrzewania lub chłodzenia,
- kontrolerem 6 wentylatorów z regulacją 3-biegową,
- albo 6 kanałowym kontrolerem systemów ogrzewania i chłodzenia urządzeń 4-rurowych.
Ta elastyczność powoduje, że integrator może zastosować jeden typ urządzenia w różnych realizacjach, a w magazynie i projekcie utrzymać spójność komponentów.
Konfiguracja kanałów w ETS – Siemens N 568/81
Po dodaniu urządzenia N 568/81 do projektu ETS, przechodzimy do zakładki Parameters → Channel function. To kluczowa sekcja, w której definiujemy, jakie funkcje będą pełnić poszczególne kanały (lub grupy kanałów). Od tego kroku zależy, czy moduł stanie się aktorem oświetleniowym, roletowym, zaworowym, czy sterownikiem wentylatora.
Tu wybieramy tryb pracy modułu — czyli sposób, w jaki poszczególne grupy wyjść (np. 1-4, 5-8…) będą skonfigurowane.
Dostępne opcje:
- Disable – wyjścia nieaktywne (nie używane w projekcie),
- Switch/Solar protection AC/Heating/Cooling/2-pipe – najbardziej uniwersalna konfiguracja, pozwalająca definiować kanały jako:
- o przełączniki (Switch),
- o sterowanie zasłonami przeciwsłonecznymi (Solar protection),
- o sterowanie ogrzewaniem/chłodzeniem 2-rurowym (Heating/Cooling 2-pipe),
- Fan control – dedykowany tryb dla jednostek wentylacyjnych, w pewnym zakresie umożliwia sterowanie prędkością i zaworem (fan-coil),
- Valve control (4-pipe) – tryb dla systemów HVAC z osobnymi zaworami dla ogrzewania i chłodzenia (instalacja 4-rurowa).
Urządzenie jest podzielone na 6 bloków po 4 wyjścia, które można konfigurować niezależnie:
- Output 1–4
- Output 5–8
- Output 9–12
- Output 13–16
- Output 17–20
- Output 21–24
Każdy blok może mieć inny tryb pracy, co pozwala mieszać funkcje w jednym module. Na przykład:
- kanały 1–4 → oświetlenie (Switch),
- kanały 5–8 → rolety (Solar protection),
- kanały 9–12 → zawory (Heating),
- kanały 13–16 → fan-coil (Fan control),
- pozostałe → wyłączone (Disable).
Sterowanie oświetleniem (Switch)
Najbardziej oczywiste zastosowanie – i jednocześnie jedno z najczęstszych. W typowym domu jednorodzinnym jedno urządzenie N 568/81 może obsłużyć całą kondygnację: oświetlenie w salonie, kuchni, komunikacji, sypialniach czy łazienkach. Dzięki integracji z czujnikami ruchu, scenami świetlnymi i centralnymi komendami „wszystko OFF”, konfiguracja jest szybka, a działanie niezawodne. W projektach komercyjnych moduł doskonale sprawdza się do sterowania sekcjami korytarzy, sal konferencyjnych czy iluminacji zewnętrznej.
Dla każdego kanału indywidualnie można ustawić szczegółowe parametry oraz dodatkowe funkcje specjalne (np. timery i funkcje logiczne):
Sterowanie żaluzjami i roletami (Solar Protection)
Każde dwa kanały modułu można zestawić jako napęd roletowy/żaluzjowy, co pozwala sterować 12 niezależnymi roletami AC. W praktyce daje to obsługę wszystkich osłon w strefie – np. parteru domu lub piętra biurowca – z poziomu jednego modułu. Dzięki integracji z czujnikami pogodowymi KNX (wiatr, deszcz, nasłonecznienie) można tworzyć logikę: automatyczne zamykanie przy burzy, otwieranie o wschodzie słońca, czy funkcje ochrony termicznej latem.
Aplikacja umożliwia sterowanie roletami/żaluzjami zasilanymi DC (Solar protection DC), przy czy ze względów bezpieczeństwa jest to możliwe jedynie dla grup 17-20 oraz 21-24 (1 roleta/żaluzja na grupę) pod warunkiem, że przekaźniki 15 i 16 skonfigurowane są jako Disable. Dodatkowo jeżeli grupa 17-20 ustawiona jest jako Solar protection DC, grupa 21-24 może być również Solar protection DC lub Disable.
Sterowanie ogrzewaniem i chłodzeniem (Heating)
N 568/81 może pełnić rolę aktuatora strefowego HVAC – obsługując do 12 elektrozaworów podłogówki, grzejników lub pętli chłodzących. W połączeniu z termostatami pokojowymi KNX umożliwia stworzenie w pełni zautomatyzowanego systemu regulacji komfortu cieplnego w każdym pomieszczeniu.
Moduł wspiera zawory 2-punktowe, 3-punktowe oraz PWM, dzięki czemu nadaje się zarówno do klasycznych siłowników termicznych, jak i systemów z modulacją. W praktyce oznacza to, że ten sam typ urządzenia może obsługiwać ogrzewanie zimą i chłodzenie latem – zależnie od logiki systemu.
Sterowanie wentylatorami (Fan control)
Tryb Fan Control umożliwia bezpośrednie sterowanie prędkościami wentylatorów, najczęściej stosowanych w jednostkach fan-coil lub centralach klimatyzacyjnych.
Urządzenie wykorzystuje w tym trybie 1 – 3 kanały wyjściowe przekaźnikowe dla jednego wentylatora — w zależności od liczby jego biegów.
Funkcja ta nie obejmuje automatycznie sterowania zaworem grzewczym/chłodniczym w przypadku sterowania 3 poziomowego — sterowanie zaworem można zrealizować na osobnym kanale modułu lub w innym bloku funkcjonalnym (np. Heating/Cooling 2-pipe lub 4-pipe).
Opcja taka pojawia się przy wyborze typu One level lub ograniczeniu liczby biegów do 2 (fan speeds on 2 limit ustawione na Yes). Wtedy pojawiają się 2 dodatkowe przekaźniki z funkcją switch lub heating actuator:
Sterowanie zaworami w systemie 4-rurowym (Valve Control 4-pipe)
Tryb Valve Control (4-pipe) w module Siemens N 568/81 służy do niezależnego sterowania zaworem ogrzewania i zaworem chłodzenia w systemach HVAC z dwiema niezależnymi pętlami:
- obieg wody grzewczej (hot water loop),
- obieg wody lodowej (chilled water loop).
To typowa konfiguracja dla budynków biurowych, hoteli, apartamentów i rezydencji z centralnym źródłem chłodu i ciepła, gdzie jedna jednostka (np. fan-coil lub sufit chłodzący) ma dwa oddzielne zawory.
Podobnie jak w przypadku sterowania zaworami (Heating) funkcja Valve contro wspiera zawory 2-punktowe, 3-punktowe oraz PWM.
Sposób podłączenia
Tak wiele możliwości wymaga dokładnej znajomości sposobu podłączenia sterowanych urządzeń w zależności od wybranej funkcji. Producent wychodząc naprzeciw tum potrzebom dołacza do dokumentacj schemat podłączenia uwzględniający wszystkie możliwe typy sterowania:
Podsumowanie
Siemens N 568/81 to urządzenie z kategorii „raz poznajesz – używasz wszędzie”. To moduł, który łączy w sobie trzy cechy, na które integrator KNX zawsze zwraca uwagę: funkcjonalność, niezawodność i uniwersalność.
Dzięki 24 niezależnym kanałom przekaźnikowym oraz możliwości elastycznego przypisania im funkcji (Switch, Shutter, Heating/Cooling, Fan Control, Valve Control) urządzenie staje się swoistym „szwajcarskim scyzorykiem” w świecie KNX. W praktyce pozwala zbudować rozdzielnicę bardziej zwartą, logicznie zorganizowaną i łatwiejszą w serwisowaniu — bo jeden moduł zastępuje często trzy lub cztery wyspecjalizowane aktory.
Dla integratora KNX oznacza to mniej złożony projekt, krótszy czas konfiguracji i łatwiejsze utrzymanie standaryzacji w portfolio. Nie trzeba utrzymywać wielu wersji urządzeń do różnych funkcji – wystarczy jeden typ modułu, a reszta zależy od ustawień w ETS.
Dzięki temu koszt logistyki i magazynowania spada, a powtarzalność rozwiązań rośnie – co bezpośrednio przekłada się na większą efektywność realizacji.
